Tytułowe pytanie zadaje sobie zapewne każda osoba planująca budowę domu i wybierająca projekt. Odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa, ale znając indywidualne preferencje (i możliwości finansowe!) osoby zainteresowanej wyliczeniem optymalnej powierzchni domu, da się to policzyć.

Zacznę jednak od wyjaśnienia, że do opracowania tego materiału zachęcili mnie moi obserwatorzy na Instagramie. Tam poruszyłam ten temat w pierwszej kolejności, ponieważ na jednym z Q&A, które prowadzę co tydzień, pojawiło się pytanie:

Jaki jest według Ciebie optymalny metraż domu dla 4-osobowej rodziny?

Przyznam szczerze, że na początku pomyślałam, że skoro tego typu pytanie wraca do mnie jak bumerang, to czas najwyższy na nie odpowiedzieć. Posłużę się tutaj przykładem 4-osobowej rodziny i pokażę Ci w jaki sposób możesz wstępnie oszacować powierzchnię domu. Na wstępie zaznaczam jednak, że sposób, który zamieszczam poniżej, ma swoje wady! Pierwotnie były one powodem, dla którego unikałam odpowiedzi na pytania dotyczące szacowania powierzchni dla rodziny w modelu 2+1 albo 2+2 itp. Natomiast zmieniłam zdanie. Postanowiłam, że opowiem o tym, w jaki sposób można oszacować powierzchnię domu i dodam po prostu swoje uwagi. Przeczytaj je proszę uważnie!

Szacowanie powierzchni

Krok 1. Wypisz pomieszczenia.

Zaczynamy od strefy wejściowej: wiatrołap, garderoba odzieży wierzchniej. Strefa dzienna: salon, kuchnia z jadalnią, spiżarnia. Strefa nocna: sypialnia, łazienka. Pozostałe pomieszczenia pomocnicze: pomieszczenie gospodarcze i kotłownia, do której odniosę się w uwagach poniżej.

Krok 2. Określ ilość pomieszczeń.

  • Przeznacz 1 sypialnię dla małżonków i po 1 dla każdego dziecka.

  • Przeznacz jedną łazienkę na 2 osoby.

Drobna uwaga. Nie szalej z ilością łazienek. W tym przypadku, bez głębszej analizy Twoich potrzeb (na razie szacujemy tylko tę powierzchnię) policzyłabym jedną mniejszą łazienkę i jedną większą. Natomiast przy 7 osobach nie liczyłabym proporcjonalnie i zwiększałabym od razu ilości łazienek do 4.

Krok 3. Dopisz powierzchnię.

  • wiatrołap – 4 m²
  • garderoba odzieży wierzchniej – 6 m²
  • salon – 25 m²
  • kuchnia – 12 m²
  • jadalnia – 12 m²
  • spiżarnia – 4 m²
  • sypialnia – 13 m² dla dzieci, 15 m² dla małżonków
  • łazienka – mniejsza 6 m², większa 8 m²
  • kotłownia – 5 m²
  • pomieszczenie gospodarcze – 4 m²

Wynik zaokrąglam do 130 m² i doliczam do tego ok. 10% na komunikację wewnętrzną, co daje w całkowitą powierzchnię 143 m².

Uwagi i podsumowanie wyliczenia

  1. Podane powierzchnie są wynikiem mojej praktyki projektowej, więc nie musisz trzymać się ich kurczowo. To znaczy, że do podanych przeze mnie powierzchni możesz zarówno dodać, jak i odjąć 1-2 m² w swoich obliczeniach.
  2. Łazienka. W przypadku rodziny 5 lub 7-osobowej nie zwiększałabym ilości łazienek proporcjonalnie.
  3. Kotłownia. Zastanów się czy kotłownia jest pomieszczeniem, którego na pewno potrzebujesz. Projekty gotowe przyzwyczaiły inwestorów do tego, że kotłownia musi zostać uwzględniona niemalże w każdym projekcie. Natomiast to czy będziesz jej faktycznie potrzebować, czy nie zależy od sposobu ogrzewania domu, który wybierzesz. Przykładowo, jeśli wybierzesz pompę ciepła, to kotłowni potrzebować nie będziesz.

Można by zatem uznać, że 140 m² to optymalna powierzchnia dla 4-osobowej rodziny. Choć z doświadczenia wiem, że mogłabym śmiało powiększyć widełki i napisać, że dom między 125-130 a 150 m² będzie w zupełności wystarczający.

Dlaczego?

Ponieważ to jaka powierzchnia domu będzie dla Ciebie odpowiednia, zależy również od Twoich możliwości finansowych. I z mojego punktu widzenia, to najważniejsza kwestia.

Powierzchnia domu a możliwości finansowe

Myśląc o optymalnej powierzchni domu, policz najpierw (szacunkowo) maksymalną pow. jaką możesz wybudować w kwocie, którą przeznaczasz na budowę. Możesz skorzystać np. z ceny 1 m² podawanej przez GUS. Jednakże sprawdzając ceny w internecie, miej na uwadze, że one są zaniżane! Upewnij się też, czy cena dotyczy stanu deweloperskiego, czy stanu pod klucz. To dość istotna różnica. W przypadku GUS dodaję zazwyczaj ok. 1 000 złotych.

Przykład. Załóżmy, że na budowę przeznaczasz 1 mln złotych. GUS podaje, że cena 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w IV kwartale 2021 roku wynosiła 5 134 złotych.

Do wstępnych obliczeń przyjmuję „na górkę” i zaokrąglam tę kwotę do 6 500 złotych. Dlaczego? Ponieważ to są szacunkowe wyliczenia. Biorę też pod uwagę to, że ceny już teraz w II kwartale 2022 roku poszybowały do góry i nie chcę być na styk. Z moich obliczeń wynika, że powierzchnia domu, którą jesteś w stanie wybudować i wykończyć w kwocie 1 mln złotych wynosi ok. 150 m², a zachowując margines rezerwy zeszłabym do pow. 130-140 m².

Optymalny metraż poszczególnych pomieszczeń

Zastanawiałam się co jeszcze warto dodać do tego wpisu i w zasadzie po raz kolejny przyszliście mi z pomocą, pisząc: „wiesz co jeszcze byłoby przydatne? Podanie optymalnego metrażu danego rodzaju pomieszczenia, np. spiżarnia 2-4 m², garaż 20-25 m², pralnia 3-6 m² itd. Myślę, że wielu osobom by to pomogło w kalkulacji”.

W dodatku w ostatnim czasie (mam na myśli ostatnie 2 tygodnie) przeprowadziłam kilka rozmów z inwestorami, podczas których analizowałam układ funkcjonalno-przestrzenny ich przyszłego domu i omawiałam z nimi rozwiązania projektowe. Po raz kolejny wrócił problem zbyt małych (pokój o powierzchni 9 m², spiżarnia o pow. 2 m² i garaż 35 m²) i zbyt dużych pomieszczeń, o których pisałam tutaj: Podsumowanie analiz i najczęstsze błędy, jakie widzę w projektach

Oczywiście powierzchnia pomieszczeń to jedna sprawa. Sama powierzchnia nie świadczy o tym, że pomieszczenie jest zbyt małe lub zbyt duże. Powyżej do szacunkowych obliczeń przyjęłam 4 m² na wiatrołap. Podejrzewam, ze możesz zastanawiać się dlaczego akurat 4, a nie 7 m²? I to jest w zasadzie bardzo dobre pytanie! Tym bardziej, że na którejś z analiz pokazywałam wiatrołap o pow. ok. 8 m² i mówiłam, że jest niefunkcjonalnie, bo nie było miejsca, żeby swobodnie przejść i wiatrołap o pow. 3 m², który był w zupełności wystarczający, ponieważ przechodziło się z niego do garderoby.

Wyjaśnię w takim razie. Po pierwsze w przypadku domu jednorodzinnego nie ma rozporządzenia, które określałoby powierzchnię poszczególnych pomieszczeń. Powierzchnie przyjmuję na podstawie własnego doświadczenia. Z tego też wynika, że ja określę sypialnię o pow. 13 czy 15 m² jako funkcjonalną, a inny architekt powie 18 m² będzie ok. W dodatku oby dwoje możemy mieć rację. Do tego dlaczego tak jest wrócę na koniec. Teraz wyjaśnię, że to czy pomieszczenie można uznać za funkcjonalne, zależy w dużej mierze od sposobu aranżacji tej przestrzeni. Powierzchnia pomieszczenia + aranżacja to dwie kwestie, które muszą iść ze sobą w parze.

Jaki w takim razie powinien być metraż tych pomieszczeń?

Skoro sypialnia może mieć zarówno 10, 15, jak i 20 m², to w jaki sposób powierzchnię domu może oszacować osoba nie mająca doświadczenia w projektowaniu? Podsumowując to, co napisałam dotychczas można powiedzieć, że powierzchnię poszczególnych pomieszczeń należy dostosować do potrzeb potencjalnego użytkownika i tego w jaki sposób chce zaaranżować daną przestrzeń oraz do możliwości finansowych. Natomiast powierzchnia, którą można przyjąć do obliczeń zależy od powierzchni całkowitej domu. Pojedyncze pomieszczenie jest częścią układu funkcjonalno-przestrzennego, dlatego w domu o powierzchni 200 m² kuchnia z jadalnią będą miały inną powierzchnię niż w domu o powierzchni 120 m².

Dlatego te dwie powierzchnię biorę na tapet i poniżej rozpisuję widełki powierzchni, które możesz przyjąć przy szacowaniu powierzchni swojego domu.

DOM 120 m²

  • wiatrołap (bez wydzielonej garderoby) 6-7 m²
  • salon – ok. 25 m²
  • kuchnia – 12-14 m²
  • jadalnia – ok. 12 m²
  • spiżarnia – 4-5 m²
  • sypialnia dziecięca – ok. 13 m²
  • sypialnia dla małżonków – 15-17 m²
  • łazienka 1 – 4-6 m²
  • łazienka 2 – 7-8 m²
  • kotłownia – 4-5 m²
  • pomieszczenie gospodarcze – 3-4 m²

DOM 200 m²

  • wiatrołap lub sień – 6-10 m², natomiast w zależności od układu funkcjonalno-przestrzennego sień może mieć i 12 m²
  • garderoba odzieży wierzchniej – 5-6 m²,
  • salon – 25-50 m²
  • kuchnia – 15-20 m²
  • jadalnia – 15-20 m²
  • spiżarnia – 5-7 m²
  • sypialnia – ok. 13 m²
  • sypialnia – 15-18 m²
  • garderoba – 5-7 m²
  • pokój gościnny – 15 m²
  • gabinet – ok. 15 m²
  • łazienka (mniejsza) – 4-6 m²
  • łazienka (większa) – 7-10 m²
  • wc, bez prysznica – 2-3 m²
  • kotłownia – 7-10 m²
  • pomieszczenie gospodarcze – 4-6 m²
  • pokój kinowy – ok. 15 m²

Komunikacja wewnętrzna zależy od tego w jaki sposób będzie ukształtowany układ funkcjonalno-przestrzenny (kształtuje się ją razem z układem funkcjonalno-użytkowym całego domu) natomiast do szacunkowych obliczeń można przyjąć 10-15% pow. całkowitej.

Wiem, że jeśli oglądałeś już wcześniej projekty gotowe, to powierzchnia niektórych pomieszczeń będzie dla Ciebie zaskoczeniem. No cóż… taki jest urok projektów gotowych i ich znakiem rozpoznawczym dla mnie jest np. mała powierzchnia pomieszczeń. Inwestor tego nie wyłapie. Z resztą tak jak pisałam już kiedyś „oczywistym jest, że inwestorzy nie mają doświadczenia w projektowaniu. Dlatego też szanse na to, że wyłapią tego typu „babole” są stosunkowo małe”. Podtrzymuję te słowa i omówię jeszcze jedno pomieszczenie, którego powierzchnia, również będzie dla Ciebie nie małym zaskoczeniem.

GARAŻ. Powierzchnia garażu dwustanowiskowego, podawana w różnych źródłach […] wynosi 30-35 m² (nic dziwnego, że później auto stoi na zewnątrz). Przy odrobinie wysiłku, mierząc długość garażu, do którego wjedziemy większym samochodem, powinniśmy liczyć ok. 6m. Przykładowo audi A6 w swojej specyfikacji podaje:

  • długość samochodu 4,9 m
  • szerokość (z lusterkami bocznymi) 2,1 m

Licząc zatem długość garażu, do 4.9 m powinniśmy dodać ok. 80 cm przed pojazdem, żeby można było swobodnie przejść i ok. 30 cm za nim, aby swobodnie zamknąć bramę. Łącznie 6m. Szerokość natomiast powinna uwzględniać szerokość samochodu oraz przestrzeń pomiędzy samochodami i przestrzeń przy ścianie, umożliwiającą swobodne otwieranie drzwi. W takim razie liczymy: szer. 2 aut 4,2 + 3 = 7,2 m. Pow. garażu w tym przypadku wynosi zatem 43,2 m², a ja zaokrąglam ją do 45 m².

Dodatkowo jeśli planujesz w garażu dodatkową przestrzeń na rowery, regały, mini warsztat lub coś podobnego, wówczas powierzchnię należy odpowiednio zwiększyć.

Powiedz, co jeszcze chcesz wiedzieć na temat szacowania powierzchni domu?

Być może powinnam rozpisać jeszcze powierzchnię domu 70 m², a może warto dodać przykładowe rysunki? Daj mi znać w komentarzu i napisz, czy ten wpis jest dla Ciebie przydany!