Planujesz wyspę kuchenną i ktoś Ci powiedział, że powinna mieć 90×180 cm? Albo trafiłaś na inspirację z Pinteresta i teraz zastanawiasz się, czy ten sam wymiar sprawdzi się u Ciebie? Zanim przekażesz te wytyczne lub inspirację architektowi — przeczytaj ten wpis.

Podobno jednym z najczęściej zadawanych pytań odnośnie wyspy kuchennej jest pytanie o jej wymiary. A ja — po przeprowadzeniu 590+ konsultacji i analiz projektów* — mogę Ci powiedzieć, że to nie jest prawda. W sumie jedynym pytaniem, które pamiętam z analiz, było pytanie czy wyspa się zmieści, nie jakie powinna mieć wymiary. Moi klienci wyspę w kuchni wymieniają jako jedno z oczekiwań i załączają inspiracje, a podczas rozmów skupiamy się na układzie kuchni i rozplanowaniu, nie stricte na wymiarach wyspy.

Wymiary wyspy, to temat, który na analizach, konsultacjach i w ramach poprawy układu funkcjonalnego poruszam ja.

Pamiętam projekt z początku tego roku. Klienci przyszli do mnie na analizę projektu domu. To był ciężki case — 70% projektu wymagało przeprojektowania.

Poprawiliśmy wszystko — cały układ domu, począwszy od układu komunikacji i podziału na strefy, dostępności poszczególnych pomieszczeń, aż po wielkość pomieszczeń, ich powierzchnie, układ funkcjonalny i usytuowanie otworów.

W kuchni zaproponowałam układ w kształcie litery „U” z dużą, głęboką wyspą. Powierzchnia domu i jego kubatura (w tym wysoki sufit nad salonem) zdecydowanie wymagały zastosowania wyspy, która by miała swoją „masę”, żeby nie zginęła w przestrzeni, ani śmiesznie w niej nie wyglądała.

Wówczas dostałam pytanie: dlaczego proponuję tak dużą wyspę, czy ona nie powinna mieć bardziej „standardowych” wymiarów?

W wielu źródłach podaje się, że wymiary wyspy powinny oscylować między 80-100 na 120-200 cm. Ale prawda jest taka, że nie w każdej przestrzeni te wymiary się sprawdzą.

A jednak często tak się dzieje. Gdy przeglądam projekty na analizach, notorycznie widuję 90 x 180 cm, a coraz częściej pojawiają się wyspy o wym. 60 x 180 cm. Bez względu na przestrzeń, w której jest.

I zasadniczo określanie rozmiaru wyspy na podstawie czegokolwiek innego niż rzeczywista przestrzeń, którą mamy do dyspozycji, jest jak wpychanie SUV-a na miejsce parkingowe przeznaczone dla kompaktowego samochodu, lub marnowanie przestrzeni przez parkowanie małego samochodu na środku miejsca parkingowego przeznaczonego dla pojazdów wielkogabarytowych.

Wyspa, która nie pasuje do wielkości przestrzeni, w której jest projektowana — niezależnie czy ze względu na to, czy jest zbyt duża, czy za mała — będzie dawać wrażenie, że źle się wpisuje w przestrzeń, zaburza jej odbiór, a co najważniejsze, negatywnie wpłynie na funkcjonalność przestrzeni.

Jeśli mamy do czynienia ze strefą dzienną, liczącą trochę ponad 70 m², jak we wspominanym projekcie, której kuchnia jest dość głęboka, nie powinniśmy proponować ani długiej i wąskiej ani zbyt małej wyspy, ponieważ wtedy ona „zginie” w przestrzeni.

Klienci przyznali, że patrząc na rzut całego domu po zmianach, większa wyspa faktycznie pasuje do powierzchni domu i wielkości strefy dziennej.

Dlatego, że w projektowaniu nie chodzi o powielanie gotowych wzorców i schematów. Decyzje projektowe takie jak np. dobór odpowiedniej wielkości wyspy, muszę być dopasowane do rzeczywistej przestrzeni, którą projektujemy.

Wszystko zaczyna się od powierzchni domu.

➡️Powierzchnia domu wpływa na układ funkcjonalno-przestrzenny, powierzchnię strefy dziennej i powierzchnię kuchni.

➡️Powierzchnia kuchni determinuje wymiary wyspy.

01. Komunikacja i szerokość przejść

Przede wszystkim rozmiar i usytuowanie wyspy w kuchni powinno umożliwiać odpowiednią komunikację między zabudową i ciągiem szaf dolnych, a wyspą.

Ważne jest określenie, które przejścia mają pełnić funkcję głównych ciągów komunikacyjnych – miejsc, w których będziemy przechodzić najczęściej. Warto zatem prześledzić układ i odpowiedzieć sobie na pytanie: które strefy chcemy ze sobą połączyć np. istotnym połączeniem jest połączenie strefy przechowywania produktów ze strefą przygotowywania, czy też połączenie strefy gotowania ze strefą mycia. To są bezpośrednie połączenia, tam będziemy przechodzić często, więc w tych miejscach musimy zadbać, aby szerokość przejścia nie była mniejsza niż 90 cm.

02. Ruch

Poruszanie się wokół wyspy nie powinno być uciążliwe. Ruch powinien być płynny, zwłaszcza gdy z kuchni korzysta więcej niż jedna osoba. Zatem wielkość wyspy powinna zapewniać odpowiednią przestrzeń wokół niej w sytuacji, gdy kuchnię użytkują dwie osoby jednocześnie np. jedna stoi przy płycie indukcyjnej, a druga chce przejść. Szczególnie, że niektóre urządzenia, np. piekarnik czy zmywarka wymagają zapewnienia odpowiedniej ilości miejsca przed nimi, aby można było z nich wygodne korzystać.

Także planując wielkość wyspy i przestrzeń wokół niej, należy więc uwzględnić nie tylko samo przejście, ale też dodatkowe miejsce potrzebne na uchylone drzwi zmywarki, piekarnika, czy otwarcie drzwi szafek.

03. Przeznaczenie i funkcja wyspy

Wyspa kuchenna z reguły pełni rolę blatu roboczego i powierzchni przechowywania. Ale bardzo często sytuuje się na niej również płytę kuchenną lub zlew. Wobec tego, aby zapewnić funkcjonalność, rozmiar i kształt wyspy muszą mieć odpowiednią powierzchnię zarówno dla urządzenia, jak i strefy roboczej wokół niego. Wobec tego do wielkości zlewu czy płyty kuchennej należy dodać 40-60 cm po obu stronach urządzania.

Mit.

Sporo osób uważa, że w dobrze zaprojektowanych kuchniach, wyspy zazwyczaj stanowią trzecią nogę trójkąta roboczego. Nie zgadzam się! Po przeanalizowaniu setek projektów zauważam, że to zależy od wielkości kuchni—trójkąt roboczy sprawdza się jedynie w małych kuchniach, w których przygotowujemy jedzenie tylko przy użyciu kuchenki.

W dużych kuchniach, wymuszanie na użytkowniku poruszanie się w małych tak odległościach, jakich wymaga trójkąt roboczy, wpływa negatywnie na komfort użytkowania i zmniejsza funkcjonalność. Co więcej w obecnych kuchniach (nawet tych mniejszych) poza płytą grzewczą używamy też wielu innych urządzeń np. airfryera, wolnowaru, multicookera, grilla elektrycznego itd., więc dbanie o to, aby odległość od lodówki do kuchenki czy od kuchenki do zlewu była nieduża zupełnie nie ma sensu.

04. Estetyka (kompozycja i konsekwencja)

Wyspa powinna być zaprojektowana i usytuowana tak, aby dobrze wpisywała się w przestrzeń kuchni. Ważne są nie tylko jej wielkość i proporcje, ale również położenie względem pozostałych elementów: zabudowy, urządzeń i otworów (drzwi i okien).

Warto zwrócić uwagę na osie, miejsca, w których kończy się zabudowa, oraz wzajemne ustawienie poszczególnych elementów. Przykładowo, jeśli zlew znajduje się na wyspie, często dobrze wygląda (i jest wygodne), gdy znajduje się na jednej osi z płytą indukcyjną umieszczoną naprzeciwko. Dzięki temu układ sprawia wrażenie uporządkowanego i przemyślanego.

Istotne jest również położenie samej wyspy względem całej przestrzeni. Na przykład w kuchni w kształcie litery „U” warto zadbać o jej centralne ustawienie i zachowanie osiowości względem zabudowy. Takie podejście pozwala uzyskać spójny, harmonijny i estetyczny układ całej kuchni.

Dodatkowy tip.

Kiedy zamawiałam kuchnię sprzedawca zwrócił uwagę, że przy określaniu wymiarów wyspy należy wziąć pod uwagę dostępne rozmiary materiałów blatowych – ważne, aby mieć dostęp do materiału wystarczająco dużego, by zapewniał pokrycie wyspy bez konieczności łączenia.

Aby zilustrować wagę doboru rozmiarów wyspy, poniżej zamieszczam szkice / rzuty kuchni z różnych projektów, które pojawiły się u mnie w ramach analizy projektu lub projektu układu funkcjonalnego.

Podczas przeglądania rzutów zwróć uwagę na następujące kwestie:

• Żadna z wysp nie ma takiego samego rozmiaru ani kształtu, ale wszystkie idealnie wpasowują się w dostępną przestrzeń kuchni.
• Odległości między szafami wokół wyspy oraz sposób ich rozmieszczenia umożliwia właściwą komunikację pomiędzy poszczególnymi strefami.

W dobrze zaprojektowanej kuchni, rozmiar wyspy jest ściśle powiązany z rozmiarem pomieszczenia, a nie z jakimiś arbitralnymi wytycznymi lub narzuconymi wymiarami. Jakkolwiek powierzchnia nie jest wystarczającym czynnikiem, ważne są wymiary dł. x szer.

Funkcja wyspy jest tutaj kluczowa. Odpowiedz sobie na pytania: czy wyspa ma służyć tylko jako blat roboczy, czy również jako powierzchnia przechowywania? Czy wyspa będzie częścią strefy mycia lub gotowania, czyli czy będzie na niej zlew lub płyta indukcyjna? Czy będzie możliwość, aby usiąść przy wyspie? Czy pod blatem wyspy mają być półeczki na książki kucharskie lub chłodziarka? To wszystko ma znaczenie, gdy mówimy o wymiarach wyspy.

Planując wymiary wyspy pamiętaj o kwestiach wizualnych. Wyspa nie może być ani za mała ani za duża. Na obiór przestrzeni kuchni – poza wielkością wyspy i miejscem, w którym jest usytuowana – znaczenie mają też materiały. To wszystko razem ma związek z rzeczywistą przestrzenią, w której projektujemy. Dlatego zawsze proś o wizualizację przedstawiającą widok od przodu, z perspektywy salonu, jadalni, wejścia do domu itd., aby zobaczyć czy całość dobrze się komponuje.

1. Dowiedz się więcej o Analizie projektu

2. Obserwuj mnie na Instagramie @architektpisze